به گزارش خبرنگار مهر، در عصر دیجیتال که گوشیهای هوشمند به بخش جداییناپذیر از زندگی روزمره تبدیل شدهاند، کودکان و نوجوانان نیز از این فناوری بهرهمند میشوند. بر اساس آمارهای جهانی، بیش از ۷۰ درصد کودکان زیر ۱۲ سال به نوعی به تلفن همراه یا تبلت دسترسی دارند و بخش قابل توجهی از زمان استفاده آنان به بازیهای موبایلی اختصاص مییابد. این در حالی است که بسیاری از والدین از مخاطرات پنهان این بازیها آگاهی کافی ندارند.
تهدیدات پنهان در بازیهای آنلاین
برخی بسترهای بازی آنلاین و موبایلی که بهطور گسترده در میان کودکان و نوجوانان تبلیغ میشوند، میتوانند بهعنوان ابزار جمعآوری داده، هدایت رفتاری کاربران کمسن و سال و یا در معرض قرار دادن آنان با محتوای نامناسب مورد سوءاستفاده قرار گیرند. بازیهای رایگان که با مدل «فریمیوم» عرضه میشوند، اغلب از مکانیزمهای روانی پیچیدهای برای جذب کاربران و ترغیب آنان به خریدهای درونبرنامهای استفاده میکنند. این مکانیزمها که در اصطلاح «طراحی اعتیادآور» نامیده میشوند، میتوانند تأثیرات منفی بر رفتار و سلامت روان کودکان داشته باشند.
بر اساس رصدهای فنی انجامشده در فضای مجازی، بخشی از این بازیها و تبلیغات مرتبط با آنها با استفاده از روشهای روانی و طراحیهای جذاب، کودکان را به نصب برنامهها، کلیک روی لینکها یا انجام خریدهای درونبرنامهای ترغیب میکنند. در برخی موارد نیز درخواست دسترسیهای غیرضروری به اطلاعات دستگاه از جمله موقعیت مکانی، میکروفون، فهرست مخاطبان و فایلهای ذخیرهشده مشاهده شده است. این دسترسیها میتوانند اطلاعات شخصی کودک و خانواده او را در اختیار افراد سودجو قرار دهند.
نقش خانوادهها در حفاظت از کودکان
مرکز فرماندهی عملیات امنیت سایبری تأکید میکند که عدم آگاهی کاربران کمسن از مخاطرات فضای آنلاین، میتواند زمینه سوءاستفاده از اطلاعات شخصی یا قرار گرفتن در معرض تهدیدات سایبری را افزایش دهد. از اینرو نقش نظارتی و آموزشی خانوادهها در مدیریت استفاده کودکان از تلفن همراه و اینترنت بسیار حیاتی است. والدین باید ضمن آشنایی با نحوه عملکرد اپلیکیشنها و بازیها، زمان استفاده فرزندان خود از دستگاههای دیجیتال را مدیریت کنند و در صورت مشاهده رفتارهای مشکوک، فوراً اقدامات لازم را انجام دهند.
در همین راستا از خانوادهها درخواست میشود در وهله اول نصب بازیها را صرفاً از فروشگاههای رسمی و معتبر انجام دهند و پیش از نصب هر برنامه، ناشر، سطح دسترسیها و نظرات کاربران را به دقت بررسی کنند؛ چرا که فروشگاههای غیررسمی اغلب فاقد نظارتهای امنیتی لازم هستند و ممکن است حامل بدافزارهای مخرب باشند.
همچنین توصیه میشود قابلیت «کنترل والدین» بر روی تلفن همراه یا تبلت کودکان فعال شود؛ این قابلیت امکان محدود کردن زمان استفاده، فیلتر کردن محتوا و مسدودسازی خریدهای ناخواسته را فراهم میکند و والدین میتوانند با استفاده از آن، نظارت بهتری بر فعالیتهای دیجیتال فرزندان خود داشته باشند.
از سوی دیگر، دسترسی برنامهها به بخشهای حساس دستگاه باید محدود گردد. بهویژه دسترسی به دوربین، میکروفون، موقعیت مکانی و مخاطبین باید با دقت بررسی و در صورت عدم نیاز، مسدود شود تا اطلاعات شخصی کودک در معرض خطر قرار نگیرد. در نهایت، آموزش سواد دیجیتال به کودکان ضروری است. آنان باید نسبت به خطرات کلیک بر تبلیغات و لینکهای ناشناس آگاه شوند و نحوه تشخیص پیامهای فیشینگ و تبلیغات مشکوک را فرا بگیرند تا در دام مجرمان سایبری نیفتند.
این مرکز همچنین از شهروندان میخواهد در صورت مشاهده رفتارهای مشکوک در برنامهها یا بازیهای آنلاین، موضوع را از طریق مراجع رسمی گزارش دهند تا اقدامات فنی و پیشگیرانه لازم در سریعترین زمان ممکن انجام شود. گزارشدهی بهموقع میتواند از آسیب دیدن سایر کودکان جلوگیری کرده و به شناسایی و برخورد با مجرمان سایبری کمک کند.
راهکارهای ارتقای امنیت
حفاظت از امنیت دیجیتال کودکان نیازمند هوشیاری عمومی، ارتقای سواد رسانهای و نظارت مستمر خانوادهها در فضای مجازی است. علاوه بر این، نهادهای آموزشی و فرهنگی نیز باید در زمینه آموزش سواد دیجیتال به کودکان و والدین نقش فعالتری ایفا کنند.
برگزاری کارگاههای آموزشی، تولید محتوای آموزشی مناسب و ایجاد بسترهای امن برای سرگرمی کودکان از جمله اقداماتی است که میتواند در این راستا مؤثر باشد. در نهایت، والدین باید به یاد داشته باشند که حضور در فضای دیجیتال برای کودکان امری اجتنابناپذیر است، اما با آگاهی، نظارت و آموزش مناسب میتوان از مخاطرات آن کاست و تجربهای امن و سازنده برای فرزندان فراهم کرد.
۱۵:۵۶ - ۱۴۰۵/۰۱/۲۰
نظر شما