خبرگزاری مهر، گروه استانها-عاطفه وفاییان:شهادت امام باقر (ع)، نقارهخانه حرم مطهر رضوی که همواره با طنینِ کوبنده خود، اعلامکننده عیدها و وقت نماز و آرامشبخش دلهای ناآرام است، در سکوتی معنادار فرو میرود. این نواخته نشدن نقارهها در طول ایام سوگواری، نمادی از ادب ساحت قدس رضوی در برابر مصیبت جد بزرگوارش است؛ سکوتی که گویاتر از هر فریادی، عمق حزن و ماتم این آستان مقدس را به گوش جان زائران میرساند.
در این ایام فضای صحنها به تابلویی از معارف اهلبیت (ع) بدل شده است. در صحن آزادی، کتیبهای بزرگمتراژ با عبارت «السلام علیک یا محمد بن علی باقر (ع)» خودنمایی میکند که هر رهگذری را به تعظیم و توسل وامیدارد.
در صحن انقلاب اسلامی نیز کتیبهای با جمله «شیعه شد زنده به هر جملهی قال الباقر (ع)» نصب شده است. این جمله، جانِ کلامِ امام باقر (ع) را نشانه رفته است؛ امامی که در بحبوحه تهاجم افکار و مکاتب انحرافی، با تکیه بر کرسی تدریس، چنان پایههای معارفِ شیعی را استوار کرد که تا ابدیت، تکیهگاه پیروانش باقی ماند.
حرم مطهر رضوی در این ایام، تجلیگاه اندوهی است که با آگاهی عجین شده است. خادمان این آستان ملکوتی با پوشیدن لباس مشکی و سیاهپوش کردن صحنها و درآمیختن این فضایِ اندوهگین با یاد کلام آن امام همام، به دنبالِ تبیین جایگاه رفیعِ علمی امام باقر (ع)، هستند.
همچنین امروز ویژهبرنامه روز شهادت امام محمدباقر (ع) روز یکشنبه سوم خرداد از ساعت ۹:۳۰ با سخنرانی آیتالله سید احمد علمالهدی و مرثیهسایی مهدی نیکبخت و قرائت زیارت امام محمد باقر(ع) و عزاداری و ذکر مصیبت با نوای مداحان اهلبیت(ع) حسین علی مددی و کاظم غلامشاهی، همراه بود.
زائران حرم مطهر رضوی در ویژهبرنامه شام شهادت امام محمدباقر (ع)، زیارت امینالله را همنوا با مداح و ذاکر آل الله، سعید قانع قرائت میکنند و سخنرانی حجتالاسلام اسماعیل مقری و مرثیهسرایی مرثیهسرایان اهلبیت (ع)، ابراهیم احمدی و محمد صالحیپور از دیگر برنامههای این مراسم، خواهد بود.در ادامه همراه با اساتید حوزه علمیه در خصوص سیره این امام همام خواهیم بود.
از مبارزه با جریانهای انحرافی تا احیای معارف اصیل اسلامی
حجتالاسلام رضا حقپناه، استاد حوزه علمیه خراسان در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: دوران امامت آن حضرت زمانی بود که با ترویج اسلام اصیل در برابر جریانات انحرافی و اسلام بدلی، به مقابله با فتنههای فرهنگی و سیاسی برخاستند.
استاد حوزه علمیه در تبیین ابعاد شخصیت و دوران امامت حضرت امام باقر (ع) بیان کرد: ارادت به اهلبیت (ع) صرفاً در اظهار محبت خلاصه نمیشود، بلکه وظیفه شیعیان شناخت مقام امامت و اقتدا به آن بزرگواران در تمامی ابعاد زندگی است.
وی با اشاره به شرایط دشوار سیاسی و فرهنگی دوران امام باقر (ع) بیان کرد: در زمانی که حکام جور عرصهی سیاسی و اقتصادی را بر اهلبیت (ع) و مردم تنگ کرده بودند و با ترویج اسلام اموی و بدلی به دنبال به حاشیه بردن اسلام اصیل بودند، امام باقر (ع) سکان امامت را در دست گرفتند. هدف اصلی ایشان در آن دوران پر فتنه، زنده نگهداشتن دو چراغ فروزان «قرآن» و «سنت رسولالله (ص)» و معرفی اهلبیت به عنوان محور وحدت و مرجعیت علمی بود.
حق پناه تصریح کرد: امام باقر (ع) چنان در تبیین معارف الهی درخشیدند که حتی مخالفان و عالمان بزرگ آن زمان نیز در برابر علم و کمال ایشان سر تعظیم فرود میآوردند. همانطور که عبدالله بن عطا مکی نقل کرده است، دانشمندان در محضر امام باقر (ع) همچون شاگردانی در برابر معلمی بزرگ قرار میگرفتند.
استاد حوزه علمیه خراسان افزود: امام باقر (ع) پیروان خود را بهصورت جامعالاطراف تربیت میکردند؛ بهگونهای که همزمان با تأکید بر وظایف عبادی و شخصی، به مسئولیتهای اجتماعی و حساسیت نسبت به جامعه توجه داشتند. ایشان با بیان این اصل که «دوستی با خدا باید با اطاعت همراه باشد»، به مردم آموختند که اصلاح جامعه از اصلاح درون و خویشتن آغاز میشود.
وی با تأکید بر اینکه ولایت اهلبیت (ع) در امتداد ولایت الهی است، افزود: امام باقر (ع) با وجود تمام فشارهای حکام زمان و مراقبتهای شدیدی که بر ارتباط مردم با ایشان اعمال میشد، توانستند تشیع ناب علوی را از میان تلاطمها عبور داده و حقیقت دین را به مردم برسانند.
حق پناه خاطرنشان کرد: سرانجام آن امام همام در چنین روزی غریبانه در مدینه به شهادت رسیدند و در بقیع به خاک سپرده شدند، اما سیره، احادیث و راهی که ایشان برای هدایت بشر ترسیم کردند، همچنان نوربخش مسیر حقیقتجویان در دنیا و آخرت است.
تبیین راهبردهای امام باقر (ع) برای استقرار تمدن مهدوی
فاطمه رستگار مقدم، استاد حوزه علمیه در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: امام محمدباقر با نهادسازیهای علمی و سیاسی، زمینه را برای استقرار حکومت عدل علوی و آمادگی شیعیان برای ورود به عصر غیبت فراهم کردند.
استاد حوزه علمیه با اشاره به شرایط خاص سیاسی آن دوران بیان کرد: دوران بیستساله امامت امام باقر (ع) از مقاطع بسیار حساس تاریخ تشیع است. در این دوره، ضعف حکومت اموی و کاهش موقت فشارهای سیاسی، فرصتی طلایی برای ایشان فراهم کرد تا با بهرهگیری از این فضا، پایههای اندیشه شیعی و ساختار حکومت اسلامی را مستحکم کنند.
وی با تأکید بر اینکه فعالیتهای امام باقر (ع) فراتر از بیان احکام ساده دینی بود، تصریح کرد: ایشان پیام اصلی تشیع، یعنی استقرار حکومت عدل علوی و ولایت الهی را به شکلی ریشهای در جامعه تبیین کردند. امام باقر (ع) در عصری که حکومت اموی در اوج فساد و انحطاط درونی بود، با بصیرت و حکمت خود، معیار حق و باطل را برای مردم روشن ساختند و ثابت کردند که حکومت واقعی تنها بر پایه ولایت الهی استوار است.
رستگار مقدم با اشاره به برخورد خشن دستگاه اموی با آن حضرت، یادآور شد: هشام بن عبدالملک به خوبی خطر نفوذ فکری و سیاسی امام را درک کرده بود و به همین دلیل دست به اقدامات خصمانهای میزد. از تلاش برای تحقیر امام در ماجرای تیراندازی تا تهمتهای ناروا، همه نشاندهنده استیصال دشمن در برابر حقانیت اهلبیت (ع) بود. امام (ع) با وجود تمام این فشارها، به تبیین زمینههای ظهور عدالت جهانی پرداختند و با مقابله با اندیشههای انحرافی، در حقیقت پیشزمینههای ظهور حضرت مهدی (عج) را فراهم ساختند.
استاد حوزه علمیه در ادامه به رسالت خطیر امام باقر (ع) و امام صادق (ع) در حفظ مکتب تشیع اشاره کرد و افزود: مهمترین وظیفه آنان، آمادهسازی شیعیان برای ورود به دوران غیبت بود. و از جمله اقدامات امام برای تحقق این هدف، راهبردهای کلیدی ؛نهادسازی علمی یعنی تربیت شاگردان برجسته که به صورت مناظره و جدلی آموزش میدیدند، تبیین معارف دینی شامل حفظ و ترویج مبانی اصیل اسلام در برابر انحرافات فکری، شبکهسازی سیاسی با محوریت ایجاد شبکه وکالت برای سازماندهی و ارتباط با شیعیان بود.
وی افزود: از دیگر اقدامات امام باقر علیه السلام نهادینه کردن تقیه به عنوان راهبردی برای حفظ کیان شیعه و ترویج فرهنگ انتظار که سبب آمادگی روحی شیعه برای حکومت جهانی حضرت مهدی (عج) بود.
رستگار مقدم خاطرنشان کرد: اگرچه هشام بن عبدالملک نتوانست نفوذ و اقتدار معنوی امام باقر (ع) را تحمل کند و آن حضرت را با زهر به شهادت رساند، اما میراث ایشان و بسترسازی برای دوران طلایی امام صادق (ع)، همچنان تا امروز جاری است و شیعیان را در مسیر زمینهسازی برای ظهور منجی عالم بشریت هدایت میکند.
استاد حوزه علمیه افزود: امروزه نیز مسلمانان می توانند با الگو گیری از سیره امام باقر(ع) و امام صادق(ع) در ترویج فرهنگ انتظار در مقابل چالش های دنیای معاصر ایستادگی کنند و با انتظار فعال منتظر ظهور حجت الهی باشند.
«ابنالخیرتین»؛ الگوی بیبدیلِ علم، صبر و جهاد در مکتب امام باقر (ع)
حجتالاسلام مهدی رجایی خراسانی، دبیر جبهه روحانیت مردمی در گفتگو با خبرنگار مهر حضرت امام محمد باقر (ع) را به دلیل پیوندِ اصیلِ علوی و حسنی، «ابنالخیرتین» نامید و اظهار کرد: سیره آن حضرت در سه عرصه «دانشگستریِ علمی»، «صبرِ اخلاقی» و «جهادِ سازمانیافته» الگویی تمامعیار برای جامعه اسلامی است.
دبیر جبهه روحانیت مردمی با اشاره به جایگاه خانوادگی امام باقر (ع) بیان کرد: از ویژگیهای ممتاز حضرت، نسب «علویالنسب» ایشان است؛ چرا که مادر بزرگوارشان حضرت فاطمه (س) دختر امام حسن مجتبی (ع) و پدر گرامیشان امام سجاد (ع) فرزند امام حسین (ع) هستند. این جایگاه که در تاریخ اسلام به «ابنالخیرتین» شهرت دارد، سبب شد تا تمامی ائمه بعدی از نسل امام باقر (ع)، فرزندان مشترک امام حسن و امام حسین (ع) باشند.
وی در ادامه با یادآوری بشارت پیامبر اکرم (ص) به جابر بن عبدالله انصاری در خصوص امام باقر (ع) افزود: در روایات آمده است که جابر در تفسیر آیه «اطیعوا الله و اطیعوا الرسول و اولیالامر منکم» به نام مبارک امام باقر (ع) رسید و پیامبر (ص) به او فرمودند که او علم را میشکافد و پس از دیدار با ایشان، سلام پیامبر (ص) را به حضرت برساند.
رجایی خراسانی با اشاره به خاطرهای از ملاقات جابر با امام باقر (ع) در دوران کودکی حضرت، خاطرنشان کرد: امام باقر (ع) در همان سنین کم، درسی بزرگ از «رضایت به رضای الهی» به جابر دادند. در حالی که جابر از ترجیح مرگ بر زندگی، بیماری بر سلامتی و فقر بر ثروت سخن میگفت، امام (ع) فرمودند: «ما اهلبیت اینگونه نیستیم؛ ما به هر آنچه خداوند برایمان بپسندد، راضی هستیم.»
دبیر جبهه روحانیت مردمی به دوران ۱۹ ساله امامت آن حضرت (از سال ۹۵ تا ۱۱۴ هجری) اشاره کرد و گفت: امام باقر (ع) در دورانی که جامعه اسلامی تحت فشار خلفای جور مروانی بود، با هوشمندی، مبارزان را سازماندهی کرده و با تدوین ایدئولوژی اسلامی، کرسی تدریس تشکیل دادند. خروجی این تلاشهای علمی و فرهنگی به قدری گسترده بود که تنها یکی از شاگردان حضرت، به نام محمد بن مسلم، ۳۰ هزار روایت از آن امام همام نقل کرده است.
وی با تأکید بر سیره اخلاقی آن حضرت در برابر دشمنان، خاطرنشان کرد: امام باقر (ع) چنان در اوج حلم و کظم غیظ بودند که در برابر جسارتها، با دعای خیر برای هدایت و آمرزش فرد خاطی برخورد میکردند که این سیره، الگویی جاودانه برای تمامی رهروان واقعی اهلبیت (ع) است.
نظر شما